Artikel 46

De generale synode

De generale synode zal eens in de drie jaar worden gehouden, tenzij er dringende redenen zijn eerder bijeen te komen.
Elke particuliere synode vaardigt twee predikanten en twee ouderlingen af.
Indien de generale synode naar het oordeel van ten minste twee particuliere synoden binnen de drie jaar moet worden samengeroepen, zal de aangewezen samenroepende kerk tijd en plaats daarvan vaststellen onder goedkeuring van haar particuliere synode.

 

Huishoudelijke regeling voor generale synoden

Zie: Bijlage 27A.

 

Instructies voor het financieel beleid van generale synoden

Zie: Bijlage 27B.

 

Instructie voor de quaestor van een generale synode

Zie: Bijlage 27C.

 

Tussentijdse synode voor benoeming van docenten aan de Theologische Universiteit

Zie onder artikel 18-3.

 

Oud-ouderlingen afgevaardigd

Wanneer een particuliere synode, ondanks betrachting van het uiterste aan ijver en nauwgezetheid, niet bij machte bleek ouderlingen naar de generale synode af te vaardigen die ook in de gelegenheid zouden zijn aan deze afvaardiging gevolg te geven en oud-ouderlingen hiervoor aanwees, met verzoek aan de generale synode, hen als wettige afgevaardigden met keurstem toe te laten, kan de generale synode zulke broeders als wettige afgevaardigden met keurstem aanvaarden, omdat hun recht daartoe niet op hun ambt maar op hun afvaardiging rust en nood, die tot hun aanwijzing drong, voldoende was aangetoond.

(Kampen 1975, art. 2)

 

Buiten stemming blijven van synodeleden, die tevens deputaat waren

Zie onder art. 32-2.

 

Vergaderen in comité

Iedere synode heeft, voor wat de wijze van vergaderen betreft, te oordelen, of zij met het oog op bepaalde zaken in het openbaar of in comité vergaderen zal en evenzeer wat van het verhandelde in die besloten vergadering in de acta publiek gemaakt kan worden.

(Sneek 1939, art. 178)

 

Notulen van zittingen in comité generaal

De synode besluit, na vaststelling van de notulen van alle in comité generaal gehouden vergaderingen, deze in gesloten couvert als niet-openbare notulen toe te zenden aan de kerkenraden.

(Kampen 1951, art. 187)

 

Opname in de acta (c.q. handelingen) van besluiten inzake gravamina

1. Wanneer naar aanleiding van een gravamen in zaken die betrekking hebben op de eigen situatie van één of meer personen of van één enkele kerk - zaken van particuliere aard - een besluit wordt genomen, zal de generale synode in elk geval afzonderlijk beoordelen, of dit besluit in zijn geheel dan wel verkort in de acta of de handelingen moet worden opgenomen.
2. Indien een besluit verkort wordt opgenomen in de acta of in de handelingen zal het volledige besluit toegezonden worden aan de betrokkenen en opgenomen in het archief.

Gronden:
1. Naar de regel van artikel 31 K.O. vormen niet de kerkenraden binnen het ressort van de meerdere vergadering de appèl-instantie, maar de meerdere vergadering zelf is als appèl-instantie aangewezen. De afgevaardigden naar die vergadering hebben opdracht en volmacht om „hof van appèl” te zijn.
2. Het niet opnemen van besluiten in de acta en of de handelingen verhindert de kerken te voldoen aan haar roeping te toetsen, of in de rechtsgang naar de normen van de Schrift en de kerkorde gehandeld is.
3. Zaken van particuliere aard die in de weg van appèl op de generale synode tot beslissing gekomen zijn, behoeven als zodanig geen beoordeling door alle kerken of haar leden. Alleen als men op enigerlei wijze tot de uitvoering van de beslissing geroepen is, treedt de mogelijkheid van het „tenzij” van artikel 31 K.O. op.
4. Bij besluiten in zaken van particuliere aard is terughoudendheid in acht te nemen. Deze eis tot terughoudendheid heeft niet te maken met bevoogding of willekeur, maar beschermt de kerken tegen overschrijding van de grenzen van wat haar toekomt. De terughoudendheid is bovendien vereist in verband met de bescherming van de eer en de goede naam van appellanten en andere betrokkenen overeenkomstig het 9e gebod, waaraan ook kerkelijke vergaderingen gebonden zijn.
Vroegere synoden hebben eveneens deze terughoudendheid betracht (Vgl. o.a. Middelburg 1896, art. 94; Arnhem 1902, art. 175).

(Heemse 1984/5, art. 124)

 

Provisionele sluiting

Het provisioneel sluiten van een synode kan als zodanig niet gezegd worden met de kerkorde in strijd te zijn.

(Sneek 1939, art. 133)

 

Kortere tussentijd

Er bestaan geen genoegzame redenen om de synode vaker dan eenmaal in de drie jaren bijeen te roepen, terwijl dit integendeel grote bezwaren met zich meebrengt.

(Sneek 1939, art. 133)

 

Deputaten voor generaal-synodale publicaties

Deputaten ontvangen de volgende opdrachten:
a. het doen produceren en doen uitgeven van de Acta en de Handelingen van de generale synode, de rapporten van de door de generale synode benoemde deputaten, het doen uitgeven van nieuwe edities en het herdrukken van het Gereformeerd Kerkboek, onderdelen van deze uitgaven en andere drukwerken die op last van de generale synode worden vervaardigd; daarbij moet in technisch en economisch opzicht zo doeltreffend mogelijk te werk worden gegaan;
b. met drukkers en uitgevers overeenkomsten af te sluiten die betrekking hebben op de onder a bedoelde uitgaven, inzake de technische vervaardiging en de uitgeversexploitatie alsmede met auteurs voor wat betreft auteursrechtelijke uitspraken en bevoegdheden voorzover daarvan sprake is;
c. toe te zien op de naleving van de onder b bedoelde overeenkomsten;
d. toe te zien op het uitgeven van nieuwe edities van de sub a bedoelde uitgaven en er zoveel mogelijk voor te zorgen dat daarin druk- en zetfouten en andere tekortkomingen worden verbeterd;
e. erop toe te zien dat ter zake van de typografische verzorging, de afmetingen, het taalgebruik, de spelling, de interpunctie, de nomenclatuur en dergelijke zoveel mogelijk een verantwoorde eenvormigheid wordt betracht met inachtneming van de door de generale synode van toepassing verklaarde regels voor spelling en dergelijke;
f. het inventariseren van ontvangen reacties uit de kerken met betrekking tot de voortgaande harmonisatie van het Gereformeerd Kerkboek en het - voor zover dit noodzakelijk moet worden geacht - doen van voorstellen daarover aan de eerstvolgende synode;
g. te beslissen over verzoeken om toestemming tot het uitgeven van de sub a bedoelde publicaties of onderdelen daarvan, voorzover het auteurs- of gebruiksrecht daarvan bij de kerken berust;
h. te waken tegen inbreuk op de auteurs- en gebruiksrechten van de kerken en het treffen van conservatoire en andere noodzakelijke maatregelen; ervoor te zorgen dat in de kerkelijke publicaties die met hun medewerking tot stand komen een clausule wordt afgedrukt waaruit blijkt dat deze rechten bij de kerken berusten en dat voor verspreiding van de tekst toestemming van de kerken vereist is;
i. te waken tegen inbreuk op auteurs- en gebruiksrechten van derden bij het uitgeven van publicaties onder a. genoemd;
j. geschillen met derden zoveel mogelijk op te lossen door middel van arbitrage;
k. bij het afsluiten van overeenkomsten eventueel royalty's te bedingen bij uitgevers, indien en voorzover er sprake is van bijzondere kosten of lasten voor de kerken, die aan de betreffende publicaties ten grondslag liggen, met als uitgangspunt dat in het algemeen de prijs van een kerkelijke publicatie niet belemmerend mag werken ten aanzien van verspreidingsmogelijkheden;
l. nauwgezet samen te werken met andere deputaten betreffende het vervaardigen van hun rapporten e.d. en erop toe te zien dat zij dit van hun kant ook doen;
m. van transacties met derden die financiële consequenties hebben de desbetreffende stukken aan de quaestor en de financiële commissie beschikbaar te stellen;
n. te rapporteren over hun werkzaamheden aan de eerstvolgende generale synode.

(Heemse 1984/5, art. 179;
Leeuwarden 1990, art. 143;
Ommen 1993, art. 87;
Berkel en Rodenrijs 1996, art. 97)

 

Toezending van acta van de generale synode

Een exemplaar van de acta van de generale synode zal worden toegezonden aan elke kerk, aan alle leden met keurstem, aan allen die met adviserende stem in de vergadering waren, aan alle deputaten die voor enige zaak zijn benoemd, en aan alle buitenlandse afgevaardigden naar de synode.

(Middelburg 1896, art. 168)

 

Verzendregeling deputatenrapporten, Acta, Handelingen

Zie: Bijlage 29