Acta Dordrecht (1574) 25-6

XXV Iunii.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-a

Is besloten dat men aen Taffinum seijnde, om in den naem des Sijnodi op hem te begheeren, dat hij een briefken aen sijn broeder schrijue, om van sijner Excell. een ordonnantie te vercrijghen van alimentatie des Dienaers van ter Gow op den Rentmeester vanden Regulieren. Twelcke soo het niet in diligentie ghedaen wordt, soo en canmen der Kercke vanter Gouw niet helpen.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-b

Den Sijnodo is aenghegheuen dat Hermannus Moded ten eersten sich noeijt en heeft aender Ghemeijnte van Zijrixee willen verbinden. Ten anderden dat hij bij sijne Ouerheijt sonder weten ende willen des Consistorie hemseluen ghesocht heeft te Middelburch in te dringhen, voorwendende dat sijnen Dienst der Kercke van Xijrixee onvruchtbaer was. Ten derden dat hij sijnen dienst onuruchtbaer ghemaeckt heeft door sijne ergherlicke conversatie.
Aengaende den handel Hermanni Moded Dienaers der Kercke tot Xijrixee, hebben de broeders besloten, dat soo haest als Hermannus wederomme ghecomen sal wesen het Consistorium van Xijrixee de Classe t’ samenroepen sal, aende welcke sij begheeren sullen, wat de Classis achtet in deser saecke behooren ghehandelt te worden. Ende die met den aduijse ende oordeel der Classe niet te vreede en sal wesen, t’ sij Hermannus of het Consistorium, sal hem tot de drie Classen, van Dordrecht, Briel ende Walcheren vanden Sijnodo daer toe gheordonneert beroepen, van welcken elck twee mannen wtseijnden sullen. Is oock besloten dat Taffinus met een brief aen sijner Excell. mede daer henen trecken sal, op dat de saecke met authoriteijt afghehandelt werde1).


1) Deze twee alinea's, die over Moded handelen, staan in het handschrift in omgekeerde volgorde; maar op den kant staat er, van dezelfde hand, bij de eerste eene b en bij de tweede eene a. Blijkbaar had de Scriba het besluit der Synode reeds geheel of gedeeltelijk in de acta ingeschreven, voordat hij er aan dacht, ook de beschuldiging te vermelden. Deze moest natuurlijk voorafgaan. En die goede volgorde kon en moest boven in den tekst hersteld worden, daar de Scriba zelf ze nog duidelijk heeft aangewezen.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-c

Inden plaetsen daer selden predicatien gheschieden, ende nochtans kinderen te doopen sijn, sal eenen tijdt gheordonneert worden, datmen de kinder inde Kercke ten doop brenghe, Ende men sal een teijcken met der clocke gheuen, t’ volck te samen roepen, ende een corte predick voor den Doope doen.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-d

Is besloten dat de Kerckendienaers die op den Sijnodum te gaen ghedeputeert worden, ghetuijghenisse brenghen vanden Consistorie ende Classe ende niet vander Ouericheijt.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-e

Op de vraghe van die van Dordrecht, hoemen doen sal met den weduwen ende kinderen der afghestoruenen Ministers, Is gheantwoort dat eene ieghelicke Classis voor de haren bijde Excell. ofte Ouerheijt versoecken sullen datse met haren kinderkens onderhouden mueghen worden, soo langhe alsse in dien state sijn.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-f

Men sal oock d’ Ouderlinghen en Diaconen met afeijsschinghe der ghetrouwicheijt ende ghebede tot Godt in haren dienste beuestighen, na de forme ghelijck als bouen vanden Dienaren verhaelt is.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-g

Nademael het besloten is dat der Ouderlinghen ende Diaconen halfdeel alle iaren verandert sal worden, soo is de vraghe hoemen hier inne doen sal met den eersten, tot dat d’ oordeninghe in haren gangh coomt, op dat niemandt sich te beclaghen en hebbe. R. Men sal die swaricheijden der broederen die met t’ eerste iaer af begheeren te wesen, ouerweghen, welck de grootste sijn, ende sij sullen hun alle der discretie des Consistorie onderwerpen, welcke oordeelen sal wie onder hen allen blijuen sal of niet. Maer soose dit niet begheeren te doen, soo salmen t’ lot daer ouer werpen.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-h

Men sal t’ Sondaechs na het tweede ghebet der voormiddaechsche predicatie dese woorden aenhanghen, Wilt ons oock stereken inden waren ghelooue daer van wij etc. met den articulen des gheloofs. Ende voor den Catechismi predick, na het ghebet de 10 gheboden verhalen na den text, Ex. 20 ende Deuter. 5. Maer inden weeckpredicken en salmen gheen van beide lesen.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-i

Men sal Sondaechs smorgens ende snamiddachs int vergaderen des volx den Ghemeijnten vrij laten te lesen beneffens t’ Psalmsinghen, of alleen te singhen, Doch daermen leest, salmen alleen de Canonijcke boecken opentlicke den volcke voorlesen, ende soodane als de Consistorie oordeelen sal der Ghemeijnte stichtelickste te weesen. Doch datmen toe sie van lesen ende singhen op te houden teghen d’ wre.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-j

De Dienaers sullen d’ Ouerheijden bidden, datse de prophane ende werltlicke wtroepinghen, van coopinghen, vercoopinghen, verloren goet etc. inder Kercke, afsetten willen.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-k

De brieuen der broederen van Noorthollandt sijn ghecomen, waerinne sij sich ontschuldighen, waeromme sij niet ghecomen en sijn inden Sijnodum belouende voor goet te bekennen aen te nemen ende t’ onderhouden sulx alsser besloten wordt. Ende is besloten datmen hun wederom me sal schrijuen dat hare ontschuldinghe van ons aanghenomen is, Men sal hun oock d’ Acten seijnden ende bidden datse deseluighe in haren ghemeijnten in t’ wercke stellen, Oock onsen dienst ende hulpe aenbieden, om iemanden aen hun te schicken, die hun in d’ opschickinghe harer Kercken helpen mochten, soo onse hulp begheerden.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-l

Op de vraghe van eenen Petro Hijperphragmo die na den Kercken dienst staet, Is gheantwoort datmen hem niet toelaten en sal, dewijle men hem voor suspect houdt, Maer datmen hem eenen tijdt langh vlijtich naspueren sal, ende sijn gheloof ende wandel insien. Ende middelerwijl salmen schrijuen na Heidelberch ende Embden om seeckere ghetuijghenisse van hem te hebben.

Heidano is opgheleijt na Heidelberch hier van te schrijuen aen Dathenum ende Milium, ende Taffino aen Polijandrum tot Embden.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-m

Is besloten datmen Hubertum sijner consientie beuelen sal, of hij noch een dach of ses sich niet ghehouden en vindt te wachten op een stipendium vander Gouw of niet. Heeft gheantwoort dat hij sich wel gheuoelt meer inden Kercken van Hollandt ghehouden te wesen dan inden Kercken van Zeelandt. Dan dat hem de noodt sijns persoons ende huijsghesins soo langhe niet toelaet te vertoeuen, ende alsoo in t’ suspens te hanghen. Hier op sijn de broeders van Zeelandt door ghemeijne omstemminghe gheuraecht, ofse Huberto, in val dat de beroepinghe vander Gouw bij faute van belooninghe hem faelgieert de plaetse sijner beroepinghe te Domburch open houden willen. Hebben sij gheantwoort, datse dit niet doen en mueghen, ouermidts sij daer van gheen commissie en hebben van haren Classe, ende het comen mochte dat hun daer en tussche een dienaer ghepresenteert worde, den welcken sij niet en souden mueghen aennemen, ende alsoo schade lijden.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-n

Dewijle datmen twijfelt of de twee Dienaers die t’ Oudewater sijn niet bequaem en sijn de Kercke stichtelicke te bedienen, ende datmense nu in Sijnodum niet en can ontbieden noch examineeren soo sullen de Classen van Dordrecht ende ter Gouw deselue ter eerster gheleghenheijt wt den naem des Sijnodi ontbieden, ende hen vanden staet harer Kerke examineeren, om te sien of sij bequaem sijn of niet, ende in val sij niet bequaem en sijn, soo salmen een van beiden elders setten.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-o

Is besloten dat onsen broeder Casparus Coelhaes ter tijdt toe dat Leijden open gaen sal de Kercke van Roterdam sal helpen bedienen ende dat M. Taffin daer en tusschen sal aenhouden om een stipendium voorheen en derden Ministro. Item datmen Iohannem Steenbergium, die tot Gheervliet is voor een tijdt langh inden naem deses Sijnodi beroepen sal om de Kercke van ter Gouw met den ionghen man Iohanne Heindrici te bedienen.
Is oock besloten datmen Cornelium Christiani eertijdts Dienaer van Vlaerdinghen seijnden sal om de Kercke van Delfshauen te bedienen.
Is besloten dat de Classe van Dordrecht ende ter Gouw soo sij het raedtsaem vinden Theodorum Dienaer tot Leckerkerck inde plaetse van den eenen Dienaer tot Oudewater setten sullen, ende wederomme dien van Oudewater tot Leckerkerck.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-p

Onze broeders de Dienaers der Classe vander Paltz sullen den Sijnodum generalem beroepen, soo haest als sij beuinden sullen dat het nut ende noodich wesen sal, ende bequamelick gheschieden sal connen, Ouermidts hun desen last opgheleijt was vanden Embdischen Sijnodo, dan en hebbent om der veranderinghen wille die in Hollandt ende Zeelandt sint gheschiet sijn niet en connen volbrenghen. Is oock gheordonneert, ouermidts datter weinich Prouincien sijn dat eene ieghelicke Classis eenen Dienaer des Woordts met eenen Ouderlingh tot den Sijnodum generalem seijnden sal, Ende hebben de broeders inden naem harer Classen belooft sich hier inne ghewillich te laten vinden.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-q

Van het bedeboexken twelck onsen broeder Freutiers wt laten gaen ende den broederen des Sijnodi ghepresenteert heeft, Is voor onraedtsaem aenghesien, dewijle het niet ghebruijkelijck is, datmen het der Ghemeijnte opentlick inden naem des Sijnodi commendeeren soude.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-r

Desgelijcks vanden gheschreuen Catechismo ende Kerckenoordeninghe die Godefridus Winghius ghemaeckt ende den Sijnodo ouerghegheuen heeft, om in druck te laten wtgaen, soo het goet beuonden worde, Is vanden broederen bestemt datse het Godtsalich voornemen ende den goeden arbeijt des broeders louen dan dat sij op deser tijdt niet raedtsaem en beuinden die boexkens wt te laten gaen, aenghesien dat veele dinghen van desen argumento ghenoechsaem gheschreuen sijn, Ende de Kercken besloten hebben bijden ghewoonlicken Catechismo ende ordeninghe bijden Psalmen ghedruckt te blijuen, Ende daer beneuens hare Classische ende Sijnodale versamelinghen hebben, in welcken na gheleghenheijt der tijden ende plaetsen vander Kerckenoordeninghe deser landen eendrachtelick besloten wordt.

Acta Dordrecht (1574) 25-6-s

Is besloten dat de Dienaer van Sarloos Wijnant Pieterss. dewijle hij ontboden sijnde niet verschenen en is, niet teghenstaende dat hij inder stadt gheweest is, etc. voor rebel ende een looper ghehouden sal worden. Ende die van Roterodam onder wiens Classe hij behoort, sullen hem van sijnen dienste setten.