Acta Dordrecht (1574) 24-6

XXIV Iunii.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-a

Op de vraghe van die van Walcheren hoemen de wederdooperen weeren ofte op den rechten wech brenghen sal, Is besloten dat de Dienaren haren Ouerheijden bidden ende vermanen sullen datse niemandt ontfanghen noch lijden dan die wettelicke sweeren der Ouerheijt ghehoorsaem te sijn. Ende die daer nu schoon woonen vermanen tot den ghehoor des goddelicken Woordts, item hare kinderen ten doope te brenghen, ofte soo sij sulx weijgheren te doen datse hun inde teghenwoordicheijt der predicanten ontbieden ende hare opinien beuelen te verclaren ende te verandtwoorden. Het sal oock daerbeneuen goet wesen dat de Dienaers in hare heijmelicke versamelinghen soecken te comen, of te seijnden ende te bewijsen dat haren handel onrecht is.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-b

Op de vraghe van die van Zijrixee of een Minister notarius publicus vante vooren gheweest sijnde, noch in dien dienste blijuen mach, Is gheantwoordt dat hij testamenten ende huwelixe voorwaerden maecken mach insonderheijt daermen gheen andere hebben en can, item in bequame ende stichtelicke plaetsen, Maer sullen hun wachten te comen in ergherlicke plaetsen als in herberghen etc. ende hun oock niet bemoeijen met ander notaris handelinghen. Ende wt oorsaecke van deser vraghe is besloten dat een Ministers huijsvrouwe in gheual van noodt gheen openbare of winckelneeringhe drijuen en mach.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-c

Op de vraghe van die vanden Briel, of een lidtmaet der Ghemeijnte willende trouwen een persoon die Papist, Doops ofte werlts ghesint is, vanden Dienaer ghetrowt sal mueghen worden, of niet, R. Datmen hem te voren vermanen ende waerschouwen sal, ende soo hij niet teghenstaende de vermaninghe euen wel ghetrowt wil wesen, datmense trouwen sal de wijle het openbaer trouwen Politisch is. Watmen nu doen sal met dien die de vermaninghen weijgheren aen te nemen, ia noch teghen de Dienaers quaet spreecken, is gheantwoort, dat de Consistorie met dien sal handelen na d’ omstandicheijt der saecke, t’ sij met schuldtbekenninghe voor de Consist. of opentlick, Of voor een tijdt vanden Nachtraael af te houden, of met den trappen der Excommunicatie voort te varen, na hare discretie.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-d

Op de vraghe van die van Delft of de huwelicken die met wtghedruckten woorden niet verboden en worden Leuit. 18, dan wt teghenstellinghe ende consequentien besloten worden, voor verboden ende ongheoorloft ghehouden sullen worden, R. Ia, dewijle sij van ghelijcker aert ende natuijre sijn. Ende voort op de vraghe, als d’ Ouerheijt sulck een huwelick toelaet, wat de Minister doen sal1), is gheantwoordt dat hij de personen niet en trouwe sonder schriftelick beuel vanden Magistraet te hebben, ende de Magistraet ende die personen ghenoechsaem van te vooren van deser saecke ghewaerschowt ende vermaent te hebben.


1) In het handschrift staat in plaats van de laatste vijf woorden, blijkbaar door verschrijving: wat de Minister toelaet, wat de Minister doen sal.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-e

Het is der Dienaren ende Consistorien amt vlijtich acht te nemen wie de lidtmaten der Ghemeijnte sijn, of voormaels gheweest hebben. Item ofse telcken Nachtmale communiceeren, soo niet hun int bisonder aen te spreecken of door andere bequamen laten aenspreecken, of daer achterdencken is in leer of leuen, Soot niet helpt voor de Consistorie ontbieden ende vermanen, de verachters waerschouwen ende dreijghen met Godts gherichte, ende soo dit alles niet en helpt, met de Classe beraetslaghen. Doch datmen niet lichtueerdelicken tot der Excommunicatie en come.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-f

Hadrianus Dienaer van mijnsheeren Landt is ghehoort gheweest van onsen broeder Christiano, Casparo Coelhaes ende Ernesto op den text die hem voorghestelt was. Ende hij heeft wel onoordentlicken ende slecht, doch schriftmatelick ghepredickt. Is vermaent inden Synodo dat hij neerstich sij in t’ studeeren, waer toe wij elck een stuck ghelts ghegheuen hebben, om hem eenighe boecken te coopen. Men heeft hem oock vermaent een gheschickt ende matich leuen te leijden ende sijne Classe neerstich te besoecken ende ghehoorsaem te sijn. Ende die van Dordrecht sullen in zijn dorp trecken ende hem presenteeren, oock om onderhoudt voor hem te versoecken etc.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-g

Petro Os Dienaer tot Heuckelom 10 maenden ghedient hebbende teghen 200 gulden t’ siaers ende 70 gulden ontfanghen hebbende, resteert noch etc. Bidt om betalinghe ende begheert hier inne vanden Sijnodo gheholpen te worden. Is gheantwoordt dat hij een supplicatie aen sijne Excell. maecken sal ende M. Taffin bidden dat hij hem hier inne behulpelick wesen wille.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-h

Op de vraghe van die van Delft, Ofmen eenen Lombardier ten Nachtmale mach toelaten, R. Neen, want hoewel sulcke hanteeringhe vanden Magistraet toeghelaten is, Soo isse nochtans meer om der hertheijt ende boosheijt der menschen hertes wille dan na den wille Godes toeghelaten. Daerbeneuens souden veele hondert menschen door die toelatinghe eens sulcken mensches gheerghert worden.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-i

Op de Vr. van die van Zijrixee watmen doen sal met den Ministro, die in dronckenschap dickwils beuonden is na meer vermaninghen, Sijn de broeders ghewesen op den 33 artikel des Embdtschen Sijnodi.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-j

Op de propositie des Dienaers vanden Briel Ofmen Andream inden Dienst der Brielsche Kercke laten sal, R. Nademael hij sich na sijnen val ghebetert heeft, ende sijnen dienst (boete van sijner sonde ghedaen hebbende) stichtelick bedient, soo salmen hem in sijnen Dienst laten daer in men hem ghedult heeft tot op desen Sijnodum toe.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-k

Op de Vr. van die van Dordrecht, Watmen doen sal met een man die int Paeusdom sijns broeders wijf ghenomen heeft, ende omtrent 14 of 15 iaer met haer ghewoont ende kinderen bij haer ghewonnen heeft, R. Sulcke eene bijwooninghe dewijle sij van Gode verboden is, en can vanden menschen niet toeghelaten worden. Maer aenghesien de man nu leedtwesen van sijner sonde heeft, ende te volghen sulx als Godes woort vermach, t’ sij te scheiden ofte te blijuen ghewillich is, Is besloten dat de Classe van Dord. den gantschen handel aen die van Geneuen ende Heidelberch ouerschrijuen sal, Middelerwijl en salmen hem tot den Nachtmale niet toelaten.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-l

Op de Vr. derseluen, van een cruepel diens huijsvr. van hem gheweest is omtrent 20 iaeren, van welcker doot men noch niet recht seecker en is, ende sint bij een andere vrouwe gheseten heeft ende noch sit, Ofmen hem met deser trouwen sal, R. Men sal hem eerst tot den Magistraet seijnden om consent aldaer te halen, ende consent hebbende salmen hem inde Consistorie trouwen, ende eerst sijn sonde scherpelick voorhouden.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-m

Op de Vr. van die vanden Briel van een man die van sijn huijsvr. nu langhe tijdt solenneelicken ghescheijden is, om des verscheijden gheloofs ende onderlinghen ghekijfs wille, ende bij een andere huijsvr. langhe gheseten ende kinderen ghewonnen heeft, ende den doot sijner vorighen huijsvr. niet bewijsen en can, Ofmen dese vrow persoon vanden Nachtmale sal afhouden, ende ofse behooren ghescheiden te worden, Is gheantwoordt datmense afhouden sal, tot tijdt toe dat hij bewesen sal hebben dat sijn vorighe huijsvr. doot is, ende alsdan soo salmen besien hoemen doen sal inde echtscheidinghe na d’ antwoordt van Geneuen ende Heijdelberch, tot welcke Kercken den broederen gheraden is van deser saecke te schrijuen. Ende soomen beuindt dat zijn vrouwe doot is, soo salmen hem om sijner sonde wille straffen, ende haer tot den Nachtmale toelaten.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-n

Op eene andere vraghe derseluer broederen, Of een vrouwe niet wederomme en sonde mueghen trouwen wiens man nu 7 of 8 iaren wt gheweest is, ende sij niet en weet of hij leuendich of doot sij, Is gheantwoordt datse consent ende losspreeckinghe bijden Magistraet aansoecken sal.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-o

Op een vr. derselue broederen van een ionghghesel die met een dochter in belofte staende 15 iaer huijsghehouden heeft, daer na haer verlaten ende een ander ghetrowt heeft, ende sij die verlaten is begheert datmen haer oock een scheidtbrief hebbende met een ander trouwe, R. Sij sal hare saecke der Ouerheijt recht voor stellen ende van haer beuel ende consent begheeren.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-p

Op de 10 questie derseluen is gheantwoordt, datse met deser huwelixe saecke bijden Magistraet voortuaren, alsoo sij begonnen hebben te doen.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-q

Petrus Os ende Adamus Dienaer van Asperen sullen vande Classe van Dord. voorsien worden, tot datmen hun erghens beroepen sal. Middeler wijl sullen sij sich inder Classe neerstelick oeffenen met proponeeren ende predicken.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-r

Op de vraghe vanden schandelicken ende argherlicken handel Heinrichi onses broeders Dienaers van Gorichom, hebben de broeders met eener stemme wtghesproocken dat hij van sijnen Dienste afgheset sal worden. Maer datmen dit niet in t’ wercke en sal stellen, voordat een ander Dienaer in sijn plaetse ghestelt sij, op dat de Kercke versien mach.
Bartholdus ende Gerardus Gallinaceus sijn vercoren om tot Gorichom te gaen ende dit voorschreuen den Consistorio aen te dienen, met brieuen vanden Sijnodo aen het Consistorium. Ende sullen hun vertrowder wijse verclaren den gantschen handel Heinrichi, ende dat hem de Sijnodus afset van sijnen Dienste, ende sullen hun Hadrianum Ianss. voorstellen aen welcken men oock schrijuen sal. Maer soo sij sich beswaerden Hadrianum aen te nemen, of Hadrianus sich beswaerde om ghewichtighe oorsaecken te comen, soo salmen hun Regnerum seijnden, ende Hadrianus sal in sijn plaetse treden tot dat die van Gorichom met blijuenden Dienaren voorsien sijn. Ende soo sij nu of hier na eenighe andere begheerden, sullen sij die met den aduijse der Classe volghende t’ artikel vande Discipline aen nemen.
De ghedeputeerde broeders salmen met een brief van credentie aen de Consistorie seijnden, oock d’ acta hiervan mede gheuen.

Acta Dordrecht (1574) 24-6-s

Onsen broeder Christianus Sinapius sal tot Gheertruijden berch met brieuen van desen Sijnodo gaen, om de Kercke aldaer met den Dienste te versien, ter tijdt toe datter eenen blijuende Dienaer ghestelt worde.