Acta Dordrecht (1574) 23-6

XXIII Iunii.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-a

Is besloten datmen op den vastdaghen eenerleij forme houden sal, Eerstelick salmen de Ghemeijnte t’ samen roepen ende eenighen text voornemen ende verclaren, ende vierighe ghebeden voor ende naer ghebruijcken. Ende om sulx beter te doen salmen t’ volck tot abstinentie van spijs ende dranck ende anderen toeghelaten dinghen vermanen. Men sal t’ volck oock vermanen inden tempel te blijuen sonder nochtans iemandt hier toe te dwinghen. Men sal oock in eenighe bequame plaetse des tempels den volcke wat voorlesen wt den ouden ofte nieuwen testamente tot de gheleghenheijt des tijdts dienende. Ende men sal op den vast daghen met 2 predicatien te vreeden sijn, ten ware dat den Vastdach op den Sondach gheleijt ware, inden welcke men andersins driemael ghewoonlick is te predicken.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-b

Men sal de namen der ghenen die vercondicht worden om te trouwen op drie verscheiden Sondaghen vanden predickstoel vercondighen, of andersins driemael in grooten noot daer van de Consistorie oordeelen sal.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-c

De Ouderlinghen ende Diaconen in haren dienste gheconfirmeert sijnde, sullen de belijdinghe ende articulen der Discipline onderschrijuen.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-d

Het huwelick sal beuesticht worden in eenich vanden plaetsen daer de namen wtgheroepen sijn. Doch soo iemant in een ander plaetse trouwen wilde , die sal ghetuijghenisse der proclamatien vander Consistorie mede brenghen. Ende Minister der plaetse daerse trouwen sullen, sal dit niet doen, sonder t’ aduijs sijner Consistorie.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-e

De personen die trouwen willen sullen opentlick inder Ghemeijnte afgheroepen ende ghetrowt worden. Ende soo iemandt door cranckheijt verhindert sijnde begheerde in huijs te trouwen, daer van sullen de Dienaers ende de Consistorie oordeelen. Ende soo sij het toelaten (t’ welck niet sonder groote beraetslaghinghe ende swaren noot gheschieden sal) soo en salt euenwel niet gheschieden dan d’ wtroepinghen inder Kercke ghedaen sijnde, ende inde teghenwoordicheijt der vrienden ende nabuijren Ende de Dienaer salt der Ghemeijnte opentlick aensegghen datse ghetrowt sijn.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-f

De Dienaers en sullen niemandt wtroepen dan die verclaren datse sich oock van hun willen laten trouwen. Ende men sal hun vermanen datse bij malcanderen niet en woonen noch slapen voor datse ghetrowt sijn. Die hier teghen doen salmen berispen, die niet ghehoorsaem en sijn salmen den Magistraet aengheuen. Men sal oock niet lichtueerdelick tot de hooghe Ouerheijt gaen, voor datmen bijde oordentlicke Magistraet sijn best ghedaen heeft.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-g

Niemant en sal wtgheroepen worden om te trouwen, dan eerst ghetuijghenisse van t’ consent sijner ouderen, ende (soo sij te voren ghehijlickt sijn gheweest) vande afsteruinghe der eerste partie, vertoont te hebben. Ende soo het gheschiede dat iemandt den Ministers ende Consistorie hier inne niet ghenoech en dede, soo sullen de partien dit de Magistraet te kennen gheuen ende derseluer consent den Dienaren ouerbrenghen.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-h

Ouermidts d’Officiaelen des Antichrists int Pausdom, d’ autoriteijt ende recht der Ouerheijden inden echtscheijdinghen aen sich ghetrocken hebben, Soo sal de Magistraet vanden Ministers wt Godes woort ghebeden ende vermaent worden, datse na wtwijsen des woort Godts ende anderer wetten dien helpen welcke in soodane saecken hare hulpe behoeuen ende begheeren.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-i

D’ ontschuldighe partie hare partie van ouerspel ouerwonnen hebbende sal vander Magistraet begheeren een wtspraeck van scheijdinghe ende soo de Magistraet dit niet en begheert te doen, salse dan vanden Magistraet soecken te vercrijghen datse der Consistorie toelate te doen sulx als sij wt Godes woort oordeelen sal recht te wesen. Soo men dit oock niet en can vercrijghen, soo sal de Consistorie haer vermanen in een ander plaetse te trecken daerse de hulp der Ouerheijt ghenieten can.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-j

Aengaende die ouer 7 iaren te Nachtmael gheweest sijn, ende ’t pardoen ghehaelt hebben, hoemense toelaten sal tot den Nachtmale, Is gheantwoordt, Soo de erghemisse openbaer is, soo salse oopentlick ghebetert worden. Maer ouermidts in desen ghemeijnen val onghelijckelick ghesondicht is soo sal de Consistorie na gheleghentheijt der daet oordeelen of het ghenoech is met de belijdinghe voorder Consistorie ende verclaringhe op den stoel, of niet.

Desghelijcks is d’ antwoorde op de vraghe vanden Francoischen Minister te Middelburch van eenen die te Misse ghegaen heeft na de bekende waerheijt.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-k

Men heeft eenen Michaelem Egidii die onberoepen inde Classe van Dordrecht sich onderwonden heeft te leeren ende te doopen, ghestraft ende heftelick vermaent dat hij hem van nu voort aen, wachte eenighen Kerckendienst, t’ sij leere of Doop te bedienen, om sijns grooten onuerstands ende onwetenheijts wille, alsoo dat hij niet bequaem en is een slecht lidtmaet der Ghemeijnte te wesen. Dit heeft hij belooft te doen.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-l

Aengaende Hadrianum een predicant in Mijnsheeren landt is hij ghehoort ende van sommighen punten der Religie onderuraecht, waerop hij redelick wel gheantwoordt heeft. Daeromme hebben hem de broeders een text ghegheuen daer op hij morghe een corte vermaninghe sal doen, welcke sommighe broeders sullen hooren, ende der versamelinghe weder aenbrenghen.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-m

Op den 32 artickel van Embden vande straffinghe der grouen sonden is dit vanden broederen tot verclaringhe bijgheuoeght, datmen met den gheenen die van grouen sonden eenich berow toonen niet terstont tot de leste excommunicatie comen en sal, maer hun voor een tijdt langh vanden Nachtmale afhouden.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-n

Aengaende den Dienaer van Ooltgens Plaet welcke vanden Sijnodo begheert heeft van een wooninghe voorsien te wesen, Is besloten dat de Classe daer de voorseijde plaetse onder hoort bij Requeste aen mijn Heer den Prince aenhouden sal, ende soo verre als dit hun van die vander Plaete gheweighert wordt, om dat sij met hem niet te vreede en sijn, soo salmen toesien datter een ander Dienaer ghestelt worde, Soo het auer des volx schuit is, salmen door den Prince daer teghen procedeeren.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-o

Op de vraghe vande afsnijdinghe der ghenen die tot den Mennoniten veruallen sijn, is gheantwoordt datmen tot de afsnijdinghe derseluen sal voortuaren door die trappen die inden Embdtschen Sijnodo voorghestelt sijn.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-p

Op de vraghe van die van Xijrixee, watmen doen sal met eenen broeder die door de bijwooninghe van eener vrouwe in een huijs quade suspitie van hem gheuende ende hier van vermaent sijnde, nochtans in t’ selue huijs blijft: R. Nademael men hem meermaels broederlicken sal vermaent hebben, soo hij niet hooren en wil, salmen hem vanden Nachtmale afhouden, ende segghen soo hij sich niet en betert dat men hem excommuniceeren sal.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-q

Op de vraghe van die van ter Gouw, watmen met den Papen doen sal die int heijmelick doopen ende trouwen, R. Men sal sijn beste doen om dit te weeren, Eerst bij de Ouerheijt der plaetse, daer na soo sij het weighert, bij den Prince.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-r

Op de vraghe van die van Dordrecht, ofmen de kinder der afghesneden vander Ghemeijnte doopen mach, R. Ia, met conditie datmen de gheuaders vaster inde helofte van die kinder ghetrouwelick te onderwijsen, verbinde.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-s

Op de vraghe van die vanden Briel, Ofmen een kindt van eener vrouwe ghedoopt, inder Kercke doopen sal, R. Ia, Ouermidts dat vrouwen doop gheen Doop en is.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-t

Op de 2 vraghe van die wt den Briel, Of een Ouerspeeler tot een huijsvr. nemen mach die met der welcke hij ouerspel ghedaen heeft, R. Men sal hier in niet handelen teghen de ciuile rechten, ende wel acht nemen datmen alle erghernisse hier inne vermijde.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-u

Op de 3 vraghe derseluer, Of een Dienaer des Woordts die aende pest cranck legghen laten mach te besoecken om dieswille dat hij vanden volcke gheschuwet wordt, Is gheantwoort, Nademael Godt de crancken beuolen heeft te visiteeren ende gheen onderscheijt van cranckheijt ghemaeckt en heeft, datse schuldich sijn tot sulcke menschen gheroepen sijnde te gaen, niet beroepen sijnde ende wetende datmen haerder van doen heeft, oock te gaen, doch dat de Dienaers hier inne niet stoutelick ende onuoorsichtelick en handelen, ende soo sij mercken datse meer breecken dan timmeren, dan sal de Consistorie hier van kennisse draghen ende oordeelen.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-v

Op de voorstellinghe watmen met den Dienaren doen sal die nu inden Dienst sijnde noch niet gheexamineert noch wettelicke beroepen noch ghesonden en sijn, R. De Classe salse examineeren als ofse noch nooit ghedient en hadden. Ende in val datse onbequaem beuonden worden in leere ofte leuen, soo salmense van haren Dienste suspendeeren tot datse bequaem sijn. Ende soo sij bequaem sijn, of in hun eenighe hoope van bequaemheijt ghespuert wordt, soo salmen hun met voorgaende behoorlicke correctie van hare voorighe ongheschickheijt ende lichtueerdicheijt op eenighen text der Schriftuijre een predick laten doen, de confessie ende articulen doen onderschrijuen, inde ghehoorsaemheijt ende t’ samencoomste der Classe verbinden, door een vande Ministers der Classe laten presenteeren, ende een forme van Consistorie inder Ghemeijnte stellen daermense ghebruijcken wil.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-w

Op de vraghe van die van Walcheren, Of het niet goet en ware datmen goede Homilias op den Catechismum maeckte, R. is gheantwoort datmen dit sal laten blijuen, maer dat het goet ware dat de Dienaers oordentlicke bij ghebuerte in Classicis conuentibus een vraghe ofte twee wt den Catechismo cortelicken wtleijden, op datse alsoo malcanderen oenenen ende scherpen mochten, ende den Catechismum oordentlicke grondelick ende stichtelick voor der Ghemeijnte leerden verclaren.

Acta Dordrecht (1574) 23-6-x

Op een andere vraghe van die selue broeders, van eene nieuwe ouersettinghe der Bibele in onse nederduijtsche tale, Is gheantwoordt datmen [toeuen sal] 1) tot dat d’ ouersettinghe der Bibel inde Francoische ende Latijnsche sprake die nu voorhanden is int licht ghecomen sal wesen, op datmense daer wt in onse spraecke te lichter ende te beeter ouersetten mach.


1) Deze twee woorden, die in het handschrift bij vergissing ontbreken, zijn hier ingelascht overeenkomstig de van dit besluit nog voorhanden oude afschriften.